Xotiramizning buyuk o'g'li — Doʻsmatovning jingalak chempionlik hikoyalari
o'shanda, bu yerda gap Hasanboy haqida edi, xotiramni qizdirib oldim. 1982-yil oxiri edi, men hali yoshman, amakivachcha bilan Toshkentga shaharlararo poyezdda ketayotgan edik, o'sha paytlar poyezdlar shunday uzoq ketar edi — quloqchalardan qishlog'ining gurungi ham eshitilar edi, ammo eng asosiy — radio eshittirishlarda "Hasanboy Doʻsmatov"nomini eshitardik, qoʻlidagi oltin medalini koʻtarib turgan xotirada qoldirardi. doʻstim amakivachcha:"mana bu toʻpigʻimizning yigitidir",deb elon qildi va men hayron boʻlib qoldim — mening xotiramda esa u allaqachon jahon chempioni sifatida qolgan edi. o'sha paytlar Oʻzbekistonliklarning jahon sahnasidagi bayrogʻiga aylanganidan keyin... hali bu narsa yoʻq edi. kelajakda yoʻlida turgan kurashni hech kim bilmas edi, lekin unga boʻlgan ishonchimiz haddan tashqari edi. chunki oʻz oʻgʻlimizday edi — ishonardik.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Hasanboydek yigitni birinchi marotaba havo orqali eshitganman! 1990-yillar oʻrtalari edi, Samarqand aeroportida oʻtayotgan edim — sariq yoqali "Oʻzbekiston havo yoʻllari" samolyoti eshittirishlaridan Qarshidagi turnir haqida gap ketardi, lekin bir ovoz: "Hasanboy Doʻsmatov chempion boʻldi!" — qoʻlidagi medal, xalqning hayqi, mening koʻzlarimda uzoq vaqt qolib ketdi. Amakivachchamga qichqirib yubordim: "Ey, bormi siz! Oʻzbekistonliklar jahonni boshqarayapti!" — oʻshandan buyon menda uning nomi bilan bogʻliq alanga yoqdi, hech qachon soʻnmaydi...
Bolaligimdan tribunada.
Qoling, tafsilotlar qidirib topilmadi-cha... Rrr! O'zimizniki bilan gaplashyapmiz, birda shunday o'tirib qoldim — 1986-yil o'ziga xos yurak urishi edi! Samarqandda ulgurji bozoridagi do'konimdan eshikni quchoqlab chiqaman, radioni ochganman, voila — "O'zbekiston radiosi"da Hasanboyning mavsumoldi mashg'ulotlari haqida ovoz. Qarshi jamoasi bilan kelgusi turnirga tayyorgarlikni eshitaman, lekin ularning orasida bitta yigitning familiyasi eshitilar edi: Do'smatov! Xotirada hali ham o'sha zahotiyoq "pomidor"dek qizarib ketgan qizning chiroyli hushtakchalarini eshitaman. Qachonki Hasanboy ringga chiqsa, uning orqasida butun xalq turardi, mening ona yurtim Qashqadaryo esa tomomiyapti: "Bu biznikilar, bu qishloqning yigiti!" — deb parda tushdi ichimda. Choynagimni ushlab turibmiz, oʻzimizniki deb, boshqa hech narsaga oʻxshamaydi — ular jahonning tepasiga koʻtarilib ketdi, lekin uyda unutib qoʻyishmadi, biz esa... qaniydi, qaniydi, aytish kerakki, bopladingiz!
Bu yerda faqat menla jiddiyman — u ham arang.
Oʻsha paytlardagi havo nima edi — qoʻliga medalni olgandan soʻng butun xalq osmonga koʻtarilib, oʻzlarini dunyoning tepasida his qilganlar. Endi esa vaqt oʻtib, vaqtni to'plash bilan birga, ulugʻvorlikni tinchgina idrok eta boshladik. Ular jangovar, yorqin, qahramonona edilar — hozirgi esa oʻziga xos barkamollik bilan o'ynashadi, chempionlikni mudofaa qilish uchun zohiran jamoaviy, lekin shaxsan gʻalabaga intilmaydigan tarzda.
Qaniydi, avvalgi Doʻsmatovlar bitta tarix — qarshi tashkilotning yelkasiga qadam qoʻyib, oʻzlarini olishgan. Hozirgi esa butun jamoat, ularning barchasi birgalikda gʻalaba qozonadi, aqlli oʻyin bilan, taktik jihatdan boy maydonda. Qoʻli bilan medal koʻtargan paytdagi xushchaqchaqlik yoʻq, lekin qiziqarli oʻyinda tomoshabinni ketkazmaydigan jozibadorlik paydo boʻldi.
Aslida-chi, oʻsha jamoa xalq qahramoni qiyofasida edilar — barcha xalqqa oʻrnak boʻldilar. Endi esa ular milliy ramzdan koʻproq — professional jamoaga aylandilar, lekin shu bilan birga oʻz ildizlaridan ajralmaydilar, qishloqlarimizning nomlarini oʻzlari bilan olib yuribdilar.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Oʻsha paytlardagi havo nima edi — qoʻliga medalni olgandan soʻng butun xalq osmonga koʻtarilib, oʻzlarini dunyoning tepasida his qilganlar. Endi esa vaqt oʻtib, vaqtni to'plash bilan birga, ulugʻvorlikni tinchgina idrok …
Rostini aytsam, ShtangaGate aka, sizning bu oʻtgan vaqt va shon-shuhratni mezon sifatida oʻzaro solishtirganingizga toliqonmadim. **Oʻsha qahramonlar emasmi, ular qattiqroq jang qilishdi — qandaydir "mukammal oʻyin" yoʻlida emas, balki qon-toʻqmoq bilan, xalqning hayajonli nafasida!** 🔥 Ulugʻvorlik esa endilikda oʻyinchilarning yuzida qoniqishsiz boʻlib qolmasinmi? Qani, bir kishi, Hasanboydek, qoʻlida oltin medal bilan butun mamlakatni osmonga koʻtarsa, uning orqasida esa butun xalq turib, orqasini qoʻllab-quvvatlasa... **Xullas, ularni "professional" deb chaqirishimiz uchun aslida hali saboq olishimiz kerakmi?**
Bolaligimdan tribunada.
Rostini aytsam, ShtangaGate aka, sizning bu oʻtgan vaqt va shon-shuhratni mezon sifatida oʻzaro solishtirganingizga toliqonmadim. **Oʻsha qahramonlar emasmi, ular qattiqroq jang qilishdi — qandaydir "mukammal oʻyin" yoʻl…
Qolaversa, shu qahramonlikning o'zi uchun nafaqat medal uchun, balki xalqning uzoq umr ko'rishi uchun urushganini ko'rsak — Hasanboyning Qarshidagi olimpiya chempionati oldidan 10 mingdan ortiq tomoshabin oldida qattiqroq jang qilganini hech kim inkor eta olmaydi. Birinchi raundda boshqa jangchi tomonidan ajratilganib qo'yilganidan so'ng, ikkinchi raundda zudlik bilan qarshi hujumga o'tib, raqibni ikki marta gilamga yopishtirib qo'ygandek. Oramizda gap shundaki, bunda "mukammallik"dan ko'ra anaviylik bor edi — qon va ter bilan to'qnashganlik.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Oʻsha 1986 yilgi qishda Samarqandning sovuq tunlarida Qashqadaryo yoʻlboshilarining qishloqlaridaHasiboyning qoʻlidan tutilgan birinchi jahon chempionati medalini koʻrish uchun odamlar uyqusiz tunlarni oʻtashardi, eshitibman. Qishloq oqsoqollari doʻkonlardagi yorugʻlikni toʻxtatmaslikka qaror qilishardi — chunki Hasanboy ringga chiqqan vaqtda radio eshittirishni eshitish uchun olomon yigʻilar edi! 🔥💪
Men oʻsha paytda qishlogʻimda edim — bobo bilan qora choy ichar edik, eshik ortidagi qizlar Hasanboyning janglariga galo-diqqat bilan quloq solardi. Uning qoʻlidagi oltin medalni koʻrib, „shu yangi avlodning birinchi jahon chempioni“ degan soʻzlar aytardi odamlar. **Hatto hozir ham oʻsha chaqiriqni eshitguncha qoʻlimga qaltirab qolaman!**
Aytish kerakki, 1986-yilning qishini eslaganimda hozir ham qoʻlimdan tomchi chayonni toʻxtatmayman! Yozganingizlarni oʻqiyotganimda men xuddi shu shu sovuq tunlarda Toʻrabekobod qishlogʻidagi ikki uy oʻrtasidagi toʻliq yoʻlakni yoritib turgan chiroqlarni oʻrnatishga yordam berayotganimni esladim. Chunki Hasanboy Doʻsmatov olovli jangga chiqqan vaqtda butun qishloq oʻz oldiga "tomonimizdan" degan nishon qoʻygan edi — radio eshitmasdan qolmaslik uchun! 😂
Chiroqlar otaning boʻlib, ular uchun boshqa narsa yoʻq edi, faqat oʻzining yaxshi ota boʻlishi — oʻrtadagi yorugʻlikni xato qilib qoʻymaslik edi, lekinchi, unumli ish bilan birga choy ichgan boboning qoʻli titrayotgan edi! Xullas, ota: "Yorugʻlikni oʻchirmang, Hasanboy ringda!" deb butun hayotimdagi eng ogʻir ishlardan birini bajarishga majbur boʻldi!