Shahram Giyasov: sportchi yoxud xalq qahramoni

Qachonlar qozogʻistonlik boʻlishdan hasad qilgan chexlar o‘zbek erkaklarining shafqatsizligidan hayratda qolishardi. Shahramning Chexiyada birinchi marta xalqaro medal qoʻlga kiritgan payti — qanday osonlik bilan ularni oʻziga sigʻdirganini hali ham eslayman, do‘stlar. Olqishlar uchun yuqori balni olish, biror yoki boshqa mamlakatdan kelganligini unutib ketish — bu erda oʻzining qanchalik professional va ezgu yurakli ekanligini koʻrsatdi. Qozog‘istonlik boʻlishiga qaramay, ular uni oʻzlarining qahramoni qilib qoʻygan, qariylar koʻz yoshlarini to‘kkan, yigitlar esa qoʻl berish uchun yugurib kelishgan. Bu haqiqatan ham chexlarning yuragidagi mehr edi, qayeridan kelib chiqishidan qat’i nazar — Shahram oʻzining mehnati va ma’naviy qadr-qimmati bilan ularning milliy qahramoniga aylangan.

Shahramning Chexiyada birinchi xalqaro medalini qoʻlga kiritganidan soʻng unutish qiyin ekan, doʻstlar… Oʻsha paytda men ham Chexiyaning bir koʻchasi boʻylab yurib qoldim, oʻsha yigitlarning koʻzlarida shunday nurni koʻrganman — yigitning qomatiga yetmasdan, har bir chex unga oʻzining qahramoni deb qaray boshladi. Qozogʻistonlik boʻlishiga qaramay… Bu erda masala millatida emas, milliy sifatlarida edi! Qadim ayollar “Alloh, qanday yosh, qanday mehnat!” deya duo qilishar, yigitlar esa qoʻllarini siqish uchun yugurib kelishardi. Menda bunga shubha tugʻarmasdan turib qoʻyolmayman — Shahram oʻrta Osiyodan kelgan va Chexiyada oʻzini milliy qahramon darajasiga koʻtargan birinchi xorijlik sportchi boʻldi. Vay, qachonki oʻz qizi uchun ham shunday qahramonni tanlash imkoniyati boʻlsa, oʻsha kishi Chex xalqining shunday mehr-muhabbati evaziga nima boʻlmasin — buni insoniyat uchun namunali misol deb aytaman! ❤️💪

Qani endi, Chexiyada oʻtgan uylarimga yodim tushdi. 2015-yilning kuzida Pragadagi boks bo‘yicha jahon chempionatini efirdan tomosha qilib o‘tirdim. Shahramning finalga chiqqanini eshitganimda, boshqa narsalarni yodimdan chiqarib tashlab, toʻxtab qoldim. Chunki uning o‘sha vaqtda 22 yoshda ekanini unutib ketgan edim. 22 yoshli o‘zbekistonlik yigit — jahon chempioni, bunday narsa boshqa sportchi uchun qandaydir ajoyib hikoya bo‘lar edi. Ammo Chexiyada bu butun xalqning hayoti edi. Pragada final kunida stadion tomosha qilish uchun kelgan muxlislar soni boʻyicha soʻnggi maʼlumotlarni eslaganimda, 15 mingdan ortiq kishi boʻlganini koʻrgan edim. Bu uning chiqishidan oldin edi. Finaldan keyin esa — bir necha ming nafar chex muxlisi stadiondan chiqarib yuborilganiga qaramay, maydon atrofida soatlab turib qolishgan, uni olish uchun. Shahram medal qoʻlida chiqib kelganida, tomoshabinlarning „Shahram! Shahram!“ deb baqirganini eslayman. Qariyalarning koʻz yoshlari, yigitlarning qoʻllari — hammasi uning atrofida toʻplanib qolgan edi. Va bu hamma narsa uning birinchi xalqaro medali boʻlgan vaqt edi. Qozog‘istonlik boʻlishiga qaramay, u oʻzining mehnati, ochiq yuzliligi va professional fazilatlari bilan Chex xalqining qalbida birinchi oʻrinda boʻldi. Buni faqat soʻz bilan emas, balki voqealar bilan ham koʻrish mumkin: Chexiyaning oʻz telekanallarida Shahram haqidagi reportajlar haftalar davomida efirga uzatilgan, uning hayoti va faoliyati haqida maqolalar chop etilgan. Hatto Chex tilidagi gazetalarda uning „Chexlarning yaxshi do‘sti“ sifatida eʼtirof etilganini oʻqigan edim. Bu holatlarning hech biri „o‘zbekistonlik boʻlishi mumkin, lekin“ degan hamjamiyatning hissiyotidan kelib chiqmaydi. Bu obyektiv tarixiy faktlardir. Shahram oʻzining ilk xalqaro medali bilan Chex xalqining yuragida doimiy oʻrin olgan edi. Bu, agar siz hali ham shubhada boʻlsangiz, oʻsha vaqtlardagi internetdagi sharhlarni oʻqisingiz mumkin — u yerda „Oʻzbekiston qayerda? Shahramdan boshqa hech kim yoʻq“, „Bu yigit bizning qahramonimiz“ kabi soʻzlarni koʻrishingiz mumkin.

shahramni chexistonda birinchi medalini ko'targan payt mening avvalgilarim aytganidek, o'sha yillarimga borib taqaladi — 2013-2014-yillar edi. men hali o'z ish bilan band bo'lgan edim, tunggi smenalarimdan keyin uyga kelaman, televizor oldida uxlab qolganman. polda esa, shuhratli bokschilarimizning chiqishlarini kuzatganman. shahramni chexistonda birinchi xalqaro medalini qo'lga kiritganini eshitganimda, o'zimni to'xtab qoldirdim: "vay, bu yigitni chexlar qanday qabul qilgani?!" — chunki o'zim ham chexiyaga bir necha marta ketganman, ularning xalqining sportga qanday mehr bildirishini bilardim. u yerda oddiy qozog'istonlik ekanligini unutib ketdilar, har kim oʻzining qahramoni kabi olqishladi. men o'zim ko'rgan edim, pilda chexlar unga qo'l berish uchun qanday qilib yugurib kelishganini. qariyalarning duo qilishlari, yigitlarning qo'llarini siqishlari — bularning barchasi hech qanday ma'lumotga ehtiyoj qoldirmaydi, his bilan turibdi. shuni eslayman, shahramning chiqishlaridan keyin chex gazetalarida u haqida maqolalar chop etilganini — "o'zbekistonlik bo'lsa ham, bizning qahramonimiz" deb yozilgan edi. bu haqiqat mening ko'zlarim bilan ko'rgan voqeadir, raqamlar bilan bog'lanmaydi, lekin his bilan zo'r edi. shahramning ilk xalqaro medali vaqtida chex xalqining yuragida qanchalik chuqur o'rin olganini eshitib, "xalqqa yoqadigan odam" degan gapning chinligini angladim.

Ey shu tanaffuslar qayerdan kelmoqda, qani bu chexlarning mehr-muhabbati Shahramga oqila ishlov emasmi, do'stlar? Qoziqistonlik bo'lsa ham u yerda milliy qahramon darajasida qabul qilingan — ha, mayli, yaxshi, lekin to'g'risini aytaman: boshqa sportchilar ham bor edi, lekin hammasi boshqa darajada edi. Misol uchun, mana men 2012-yilda Bokudagi bokschi Azizjon Sultonovning finaldagi chiqishini tomosha qilganman, uning g'alabasi ham oʻziga xos boʻlgan, ammo nega chexlar shu darajada shov-shuv qilmaganlar? Azizjon oʻzbek, xalqaro miqyosda allaqachon tanilgan, medal qoʻlida chiqib kelganida, maydon atrofidagi chexlar: "Aziz! Aziz!" deb baqirmaganlar, o'rtacha qolishdi. Demak, Shahramning oʻrni alohida edi. 🤣🍿

Xoʻsh, shuni bilaman edim, Sherzodlar guruhidan bu gaplarni eshitib qolmasam... lekin bora-bora Chexiyaning o‘sha vaqtlardagi atmosfera o‘zimda ham o‘sha dardni qoldirgan edi. 2014-yilning noyabr oyida men Pragadagi bir do‘stlar bilan kechki sayrga chiqqanimda edi, o‘sha vaqtda Shahramning Chexiyadagi birinchi medali haqidagi yangiliklar hali yangi-yangi edi. Biz tepalikka chiqib, shaharning chiroyli ko‘rinishini ko‘rgan edik, yo‘ldan oʻtib ketayotgan chexlar gapirishib olishar ekan, ularning birida "Shahram" deb nom qo‘yib, do‘stining telefonini koʻrsatdi — oʻsha paytda uning shon-shuhratining qanchalik tez tarqalganini toʻliq his qildim. O‘sha kechada biz uylarimizga qaytganimizda, yangi bo‘lmagan bir chex ayoliga yo‘lda duch kelib qoldik — u o‘zining yetti yoshli o‘g‘li bilan borar ekan. Bolakay o‘yingohda "Men Shahram Giyasov kabi boʻlishmoq!" deb o‘zini ta’riflar ekan. Ayolning yuzidagi g‘ururni va uning o‘g‘li ko‘zidagi yorug‘likni koʻrgandagina, nima uchun Shahramning u yerda qanchalik mustahkam o‘rn olganini toʻliq angladim. Bu kichik bir voqea emas, doʻstlar... Bu Chex xalqining unga nisbatan qilgan ikki tomonlama e’tirofi: professional mahorat va insoniy fazilatlar. Shahramning o‘sha vaqtda qilgan har bir intervyusida chex tilida soʻzlashmasa-da, uning ochiq yuzi va ishtiyoqi orqali ular unga oʻzlarining qahramoni sifatida qarashgan. Buni faqat medal bilan oʻlchab boʻlmaydi — xalqning yuragi bilan oʻlchanadi. Chunki Shahram uchun medal Chexiyada qilgan ishlari uchun berilgan sertifikat edi, xalq bilan boʻlgan munosabati uchun esa — buyuk ehtirom.

E, doʻstlar, avval gap shundaki — bu voqealarni eshitib, oʻzimning yuragimga shunday quvonchli ogʻirlik toshgʻandiki, hozir ham qoʻlimda joyi yoʻqligiga qaramay, Shahramning o'sha chex yeridagi birinchi medalidan keyin bo'ladiganlarni his qila olaman. U vaqtda 2013-yil kuzgi kunlarini yozganimdek — qizil rangdagi medal oldi, qora-gʻubor shlyapa bilan stadiumga chiqdi, va hammasining asosiy mantiqida shunday bir narsa bor ediki: Chex xalqining unga bo'lgan mehrini hech narsa bilan solishtirib boʻlmaydi. Chunki man oʻzim 2016-yilda Chexiyaga bir marta borib kelganman — Praganing koʻchalarida bir-ikkita chex bilan suhbatlashdim, ularni Shahramning ismi qoʻllanmagunicha qanchalik ochiq va doʻstona boʻlmasligini yaxshi bilardim. Lekin Shahram ularni oʻzining qadriga yetkazdi — omma oldida oʻzini koʻrsatdi, xalqning yuragiga muhr qoʻydi. Uning ochiq yuzi, professional ishlashi, qozogʻistonlik boʻlishiga qaramasdan oʻzini oʻziga oʻxshatgan chexlar uchun qahramon boʻlishi — bularning hammasi tarixni yozuvchi kichik tafsilotlarga oʻxshaydi, ammo haqiqatda ular oʻsha vaqtlardagi Chexiyadagi sport nuqtai nazarini oʻzgartirib yubordi. Va hozir ham shunday qilib oʻylayman: boshqa sportchilar ham bor edi, medal olganlar ham — lekin Shahramga oʻxshab butun xalqning yuragiga teggani yoʻq. Azizjon Sultonovning Bokudagi chiqishi yaxshi edi, yaxshi gʻalaba boʻldi — lekin Chexiyada ularning milliy qahramoni unvoni yoʻq edi. Bu farqni his qilsangiz, toʻgʻri yoʻlga qoʻyasan. Shaxsan men oʻsha vaqtda Chexiyaning oʻtkir sovuq havosida ham oʻz ishlarida davom etar edim, tungi smenalarimdan soʻng uyga kelar, televizor oldida Shahramning chiqishlarini kuzatar edim. Va uning medalini koʻrganimda, men ham oʻzimning ichimdagi bu ozgina gʻururni his qildim — chunki bu oʻzbek sportchisi xalqaro maydonlarga qanday darajada oʻz izini qoldirishi mumkinligini koʻrsatdi. Qolaversa, oʻzining vatani Oʻzbekiston uchun u nima qilganidan ancha koʻp — butun dunyoda oʻzbeklarning nomini yuksaltirib, xalqqa yangi umid berdi. Charchagan boʻlsam ham, bunga hech qanday sabab yoʻq — Chunki shunday gʻalaba qilingan vaqtlar hayotimdagi eng yaxshi xotiralarimdan biri boʻlib qoladi.

Hammasi shu paytga borib qoladi, doʻstlar... Chunki men ham 2013-yil kuzida Chexiyaning sovuq vaqtida Pragada turganimni eslayman. Telefonda Shahramning birinchi xalqaro medalidan xabar kelganida, darrov uyqudan uygʻonib ketdim — qaysi jamoa bilan boʻlmasin, 15 ming kishi chiqib kelib "Shahram! Shahram!" deganlarini xotiraman! Qariyalarning qoʻllari titrab qoʻyilgan, yigitlar esa darvozalar oldiga toʻplanib qolishgan... Va bu hammasi uning 22 yoshida jahon chempioni boʻlishidan koʻra boshqa narsa edi. Mana, shu boshqa narsa — xalqning koʻzlarida qolgan oʻsha nur edi. Misol uchun, men oʻsha vaqtda Pragadagi bir doʻst bilan suhbatlashayotgandim, u hech qachon oʻz xonadonida oʻzbek sportchini eshitmagan edi, lekin Shahramni eshitib: "Uyqudan uygʻonib ketdim, buning ahamiyati alohida!" deb hayqirib yuborgan edi. Bu bilan birga, uning Chex tilida soʻzlashmasligini bilsa-da, xalq unga oʻzining qahramoni sifatida qaragan — bu professional mahorat va insoniy fazilatlarning gʻoyatda muvaffaqiyatli kombinatsiyasidir. Va uning medalini qoʻlida koʻrgan vaqtini tasavvur qiling: Charchagan boʻlsam ham, ammo Shahramning oʻsha kuni qilgan ishlari yoʻq edi... Bu xalqning yuragidagi oʻrni hech qachon soʻz bilan oʻlchanadigan narsa emas edi.

Ey, qani endi — Shahramning Chexiyada birinchi medalini qoʻlga kiritgani vaqtida uning 22 yoshda ekanini unutib qolish mumkinmi?🔥 Chunki o'sha yoshda jahon chempioni boʻlish — bu boshqa sportchiga, boshqa erkakka xos hikoya. Ammo xalq unga nima qilishdi?! 15 ming kishi "Shahram! Shahram!" deb baqirganini, stadionni to'lg'azganini, medalni qo'lida ko'rgach maydon atrofidagi chexlar soatlab turib qolishganini eshtirsangiz, o'z-o'zidan gullay boshlaydi narsa... Qariyalarning duo qilishlari, yigitlarning qoʻllari titrab qolgani — bularning hammasi hisobkitobda emas, xalqning yuragida yozilgan. Qani, boshqa sportchilar haqida gap ketganda — Azizjon Sultonovning Bokudagi gʻalabasiga chexlar shunday bo'lmasdi, bekorga emas. O'sha yigitlar uchun Shahram alohida edi, chunki u medal bilan birga oʻzining ochiq yuzi va profesionalligini ham olib keldi. Chexlar unga "xalq qahramoni" degan unvonni berishdi, ammo bu unvon ular tomondan berilgan — boshqa mamlakatning erkagi bo'lsa ham. Boshqa hech kimning oʻrni Chex yerida bunday emas edi, do'stlar... Bu umuman boshqa darajadagi mehr-muhabbat edi. Va shuni aytish kerakki, xalq qanchalik qattiq boʻlganda ham Shahram ularni oʻzining tarzida qabul qildi — oʻzining samimiy ishtiyoqini va mehnatini koʻrsatdi. Bu, agar siz hali ham shubhada boʻlsangiz, oʻsha vaqtlardagi internet sharhlarini oʻqishingiz mumkin: "Oʻzbekiston qayerda? Shahramdan boshqa hech kim yoʻq" yoki "Bu yigit bizning qahramonimiz". Sababi, bu shunchaki medal bilan oʻlchanadigan narsa emas — bu xalqning yuragida qolgan oʻrni edi.

Shahram haqida shunday go‘yoki "xalq qahramoni" deganlar, lekin aslida u professional sportchi edi, medal olgan va natijada xalqning mehriga sazovor boʻlgan — mana, shu va boshqa hech narsa emas! 🔥 Oʻzingiz aytaverasiz, Chexiyada "Shahram! Shahram!" degan qichqiriqlar 15 ming kishidan kelganmi? Ha, omma hamma vaqt shunday qichqiradi — chempion bo‘lganda har qanday xalq uchun. Lekin shuni unutmang: Azizjon Sultonov ham xalqaro medal sohibi edi, lekin u yerda bunday maydonni to‘ldirib olmadi. Sababi Shahram bilan uning oʻrtasida farq yoʻq edi, balki bor edi — xalqni qanchalik qiziqtirishi mumkinligini. Yana bir narsa: xalq qahramonini asosiy unvoni — medal emas, balki xalqning oʻziga boʻlgan munosabati edi. Shahram Chex xalqining mehrini qozondi, lekin u bunga erisha olgani uchun asosiy sabab — uning professional mahorati va insoniy fazilatlari edi. U medalni qoʻlga kiritgan edi, ammo u bunga erishgani uchun asosiy sabab — oʻzining mehnati va fidoyiligi edi. Qani endi, shuni aytib qoʻyamanki... Agar Shahram bilan boshqa medal egalari oʻrtasida farq boʻlmasa edi, unda why hammasi aytayotganlar Chex xalqining yuragiga shu darajada mustahkam o‘rn olgan edi? Nega boshqa hech kimga shunday bo‘lmagan edi? Chunki u boshqa edi — oʻzining yoqimliligi, samimiyligi va professional ishlashi bilan!

Ey, yaxshi do‘stlar, keling, shu bir lahmni bo‘ylab o‘ylab ko‘ramiz! 2013-yilning noyabrida Pragadagi chexlar orasida Shahramning birinchi xalqaro medali haqida gap ketganda, men o‘zimning kichkina qishloqdagi ota-onam bilan telefon orqali gaplashayotgan edim. Ularga yangi bo‘lmagan chex ayolining hikoyasini aytib berayotgan edim — yo‘lda 7 yoshli o‘g‘li bilan uchragan va bola "Men Shahram Giyasov kabi boʻlishmoq!" deb hayqirgani haqidagi narsa. Ota-onamning bo‘ynidan osmonga boshqa bir nur o‘tib ketdi, bularning hammasi Shahramning xalqqa qanchalik yaqinlashganini ko‘rsatdi. Chunki medal olgan vaqtida u o‘zining o‘zbek bo‘lishiga qaramay, chexlarning yuragiga qanchalik yaqinlashgan edi. Shu bilan birga, men Chexiyaga 2016-yilda borganimda, Praganing ko‘chalarida bir-ikkita chex bilan suhbatlashishga muvaffaq bo‘ldim — ularni Shahramning ismi qoʻllanmagunicha qanchalik sovuq ekanligini bilardim. Lekin u barcha eshiklarni ochib, o‘zining ochiq yuzi bilan butun xalqning yuragida joy olgan edi.

2013-yilning kuzida Pragadagi kecha-qorongʻulikda Shahramning birinchi xalqaro medali haqidagi xabar koʻpchilikni tun oʻrtasida uygʻotganini yaxshi eslayman. Oʻsha vaqtlarda men Andijonning kichkina sport zallasida tungi mashgʻulot olib borgan edim, radio orqali Chexiyadagi yangiliklarni eshitib, darrov qoʻllarimni sovutib qoʻygan edim. Sababi, oʻsha medalni qoʻlga kiritishi bilan u nafaqat oʻzining 22 yoshida jahon chempioni boʻlish hikoyasini boshlagan edi — bu vaqtda xalqning unga qilgan ishtiyoqi butun dunyoning sport maydonlarida hali ham eshitilardi. Chunki Shahramning Chexiyada qilgan ishlari medal bilan oʻlchanadigan narsa emas edi — bu xalqning yuragiga yozilgan tarix edi. U medalni qoʻlga kiritgan edi, ammo uning asosiy gʻalabasi xalqni oʻzining tarzida qabul qilish edi. U chex tilini bilmasdi, ammo uning ochiq yuzi, mehnati va fidoyiligi orqali butun xalq unga oʻzining qahramoni sifatida qaragan. Bu bilan u boshqa medal egalaridan ajralib turardi, chunki u medalnialq bilan birga, oʻzining insoniy fazilatlarini ham olib kelgan edi. Va shuni aytish kerakki, xalq qanchalik qattiq boʻlganda ham Sharram ularni oʻzining tarzida qabul qildi — oʻzining samimiy ishtiyoqini koʻrsatdi va xalqning mehriga layoqatli boʻldi. Bu, agar siz hali ham shubhada boʻlsangiz, oʻsha vaqtlardagi internet sharhlarini oʻqishingiz mumkin: "Oʻzbekiston qayerda? Shahramdan boshqa hech kim yoʻq" yoki "Bu yigit bizning qahramonimiz". Sababi, bu shunchaki medal bilan oʻlchanadigan narsa emas — bu xalqning yuragida qolgan oʻrni edi. Ammo bir narsani ochiqchasiga aytaman: Shahramning Chexiyada qilgan ishlari bilan bogʻliq boʻlib, u xalq qahramoni boʻlsa-da, u avvalo professional sportchi edi. Medalni qoʻlga kiritishi bilan u oʻzining mahoratini koʻrsatdi, xalqning mehrini esa oʻzining insoniy fazilatlari bilan qozondi. Bu ikki tomonlama muvaffaqiyat uning xalqaro maydondagi oʻrni va obroʻsini mustahkamladi. Va eng muhimi — u buni qilganida hali 22 yoshda edi. Oʻsha yoshda jahon chempioni boʻlish boshqa sportchiga xos hikoya boʻlsa-da, xalqning unga boʻlgan mehr-muhabbati esa mutlaqo boshqa darajada edi. Chunki u medalni qoʻlga kiritgan edi, ammo uning asosiy gʻalabasi xalqni oʻzining tarziga qabul qilish edi.