Qanotli afsonaning soʻnggi parvozi esga olingan kun
bilmadim o‘sha yili Barcelona qaysi yulduzlari bilan kelgan edi, lekin o‘zimizdek odamlar o‘rtasida butunlay boshqacha gap bo‘ladi — chunki futbolning o‘zi ham aynan shunday ekanini kecha-yu bugun ham ko‘ramiz.
o‘shanda men ham qo‘limda 15 avgustni ko‘zlagan kalendarga qarab: "buni o‘tkazmaslik kerak" degan edim. ustozlarimiz gaplashar edi: "paxtakorlik an’anasi bor, taniysan" — maydonni o‘zi esa nima uchun bu jahon darajasidagi jamoa bilan o‘ynayapti? lekin o‘sha kun boshqacha bo‘lib qoldi. Xalq stadionidagi hayajonni eslasam… foydalanuvchi nomidan ta’bir jo‘natib bo‘lmaydi, ammo shunday voqealar inson xotirasida hech qachon o‘chib ketmaydi.
shunchaki boshqa joyda emas, balki o‘zbek xalqining o‘z uyida, o‘zbekcha olov ostida to‘p surganligimiz ularni hayratda qoldirgani hali ham qulog‘imda. va keyingi yilgi chempionlar kubogi finaliga yetib olish — bu umuman boshqa hikoya, lekin boshlanish nuqtasi ma’lum.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Oshanda men otam bilan Termizdagi kinoga ketayotgan edim, radioda bu urush haqida dibatir yuribdi… oʻtib ketayotganimda "Paxtakor-Barselona" degan gapni eshitdim, darhol xotiralar chaqnadi! Yigitlar bilan keladigan bo‘lsak — Termizdan 3 kishi mashinaga o‘tirib, ertalabdan yetib keldik Xalq stadioniga. O‘sha sig‘imli kosadagi olovni tasavvur qila olmaysiz… kiyimlarimizga QANOTLILOGʻIMIZI tikib kelganmiz, boshqa hech narsa eslamayman. Gap yozishdan oldin eshitgandek hammaga bir: "O‘zbekistoncha futbolning qo‘riqchilari bo‘lamiz!" deb baqirdik… yuraklarimizni hozir ham shu orzu qizdiradi…
Bolaligimdan tribunada.
Qanotli afsonamizning o‘sha boshqa kunini o‘ylab ko‘raman... Xalq stadioniga kelganlar orasida endigina sochini o‘tkazib yotgan, yoshi o‘n beshdan oshmagan bir yigitni ko‘rdim. Qanotli libosida, qo‘lida futbolka ko‘tarib: "Barselona bilan o‘ynaymizmi? Yo‘q, biz Barselonani o‘ynamaymiz, ular biz bilan o‘ynaydi!" — deydi, xalqni qattiq qarshisidan qattiq qichqirtirib yubordi. Hali ham eslar edim, u yigitning o‘g‘liga o‘xshardi... Bas, o‘shanda Paxtakorning nima uchun o‘sha kun o‘zgarib ketganini anglab oldim — chunki o‘zbek xalqining o‘zi esa o‘sha kunda stadionda bo‘lgani uchun!
Istagan statistikani burab bo'ladi.
O‘sha xalqning, o‘sha kayfiyatning kelajagida hozirgi jamoamizni ko‘rsa, birdan yuragimda qiziqish uyg‘onadi. O‘sha kunlardagi "o‘zbekcha olov"ni endi bizning maydondagi odamlarda ham ko‘ramizmi, deb o‘ylayman.
Qanotli afsonamiz qandaydir bir yunon og‘zini eslatardi — ularni hech kimni past baholamagan, chunki ularning oʻyinida bu holatlarga toʻgʻri kelmas edi. Bu jamoaning har bir oyinchisi darvoza oldida ham, yelkasida ham yuk koʻtardi, shuning uchun ham o‘sha 3:0lik gʻalaba bir tarixga aylanib qoldi. Hozir esa... samimiylik va fidoyilik bor, lekin shu darajada oʻrtama-baxtli, ya’ni yangi avlodning oʻyini boshqa tabiatda. O‘sha oʻzbekchaning, ma’rifatli gʻazabining o‘rniga endi oʻyinlarimizga taktik savodxonlik, zudlik bilan raqibni bosib olish ruhi qoʻshilgan. Ikki davrni solishtirganda, avvalgi guruhning ehtirosi endi yoʻq, lekin oʻziga xos professionallik kelganini inkor etib boʻlmaydi.
Xalq stadionining ulkan karnaylarini hozirgilar qaysi biri uchun chalaveradi? O‘sha kuni ularning ovoziga butun davlat qo‘shilgan edi, endi esa stadionlarimizda chet ellik muhlislar ham qoʻshilib ketmoqda. Bu ham yaxshi narsa, lekin o‘sha maʼyus fidoyilikni ularning oʻrnini bosa oladimi? Men shubhaliman.
Kontekst yalang'och raqamdan ustun.
Ulanlar, bu yurakni qotiradigan kunga oyoqqa turibdigan yillarni eslaganman, rostini aytsam, endi gapirmaganimicha „qanotli afsonamiz“ deb ovoz chiqib qoladi. O‘sha karnaylar butun davlatni bo‘g‘lab, maysazorlar o‘n besh ming ovozli qichqiriq bilan qaltirar edi — shu zahoti o‘ylasang, hali ham teriga sovuq suv to‘kilgandek bo‘ladi. Madinaning atalganidek, Termizdan uch kishi mashinaga o‘tirib kelgandek, barchamiz bir kiyimda, bir kayfiyatda bo‘lgan edik. Qolaversa, u yigitning „ular bilan emas, ular biz bilan o‘ynaydi“ degan nafisati hali ham qulog‘imdan chiqmaydi — mana shu narsa Paxtakorning o‘sha 1994-yil oldidagi ruhini shakllantirgan edi.
Xullas, o‘shanda stadionda bo‘lgan har bir insonning yuragida bo‘lgani shunday edi: qon ham, qoʻlga kiritilgan gʻalaba ham, oʻz oylarining ogʻirligini yelkasida koʻtarib yurgan jamoamiz ham… Ana endi oʻsha kunlardek ekani uchun gʻurur ham, ham hayron ham birga kelmoqda. Sizlarning yozganingizlaridan kelib chiqib aytish mumkinki, bugungi oʻyinlarimiz boshqa ovoz chiqaradi, lekin u ovozlarni shu maʼyus fidoyilik bilan kuylaydigan insonlar endi boshqa yoʻnalishga oʻtgani uchun ham yaxshi tomonga ketayotganini aytish mumkin. Endi maydondagi harakatlarimizda samaradorlik yuqori, lekin shu paytda unutmasak — oʻyinlardagi taktik savodxonlikning ustiga o‘zbekchaning oʻziga xos „quroldagi ehtirosi“ni qoʻshish kerakligini unutmasak, ikki davrning eng yaxshi tomonlarini birlashtirish mumkin. Qalbimda shunday issiq tilak bor: boʻlajak mavsumda maydonda o‘sha oʻtgan asrdagi qiyomat-kechayotgan kayfiyatni yana koʻrish! 🤣🔥
Oh, qani endi eslaymizmi u „Barselona bilan oʻyinmaymiz, ular biz bilan oʻynamaydi“ degan muborak yigitni — u chumolidek shoshilib ketdi Xalq stadionining qoʻriqchisiga, futbolkani koʻrsatib:
— Bro, bu yerda „Paxtakor-Barselona“ degan yozuvli chipta mavjudmi? Yoʻqmi? Ulan, oʻzim olaman, men yugursam sizga hech kim toʻsqinlik qila olmaydi!
Qoʻriqchi: — Bola, ular jahonning eng yirigi jamoa, senga nima?
— Nima boʻladimi, mening otam Termizdan, onam esa Rossiyadan, oilamda futbolni bilmaydigan yoʻq! Va mening Qoʻrgʻon-togʻdan, Barselonaning puli yoʻq-ku!
Shunda u stadionning oʻta chetiga oʻtirib, qoʻllarini koʻkragiga qoʻyib:
— Hozir kuzatib boringlar — 15 daqiqa oʻtgach, „Paxtakor 1:0“ deb yoziladi! Deydigan edi… va hali ham uning qichqirigʻi eshitilaveradi — va toʻp aylanib keldi! 🤣🔥