yashil forma bilan yurgan ajdodlar yodga olish vaqti keldi

Ochigʻini aytaman, 1983-yilning avgustiga ketmoqchi edim — ota-onalarim bilan shahardan uzoqdagi yozgi lagerda, yaqin atrofdagi o'rmonlarga. Ular bilan "Guliston" stadionida oʻyinni tingladim — ammo bu yerda, yashin soyasida, bizningcha endi chempionlikning oʻzini his qilish mumkin edi. Non olish uchun shaharga yuborilganda, sumkada qizil-xalta bilan kelgan onamga qaramasdan, qo‘rqishni bilmas edim — chunki xotiralarimdagi yashil forma shunday ogʻir edi, qaysardir tomondan kelayotgandek. Aka-uka bilan oʻtin atrofida oʻtdik, otalarimiz esa "sport radiosi" dan ovoz eshitib turar edi. Oramizda gap shundaki, ularning baxtida hech qachon davomli gʻalaba yoʻq edi — lekin shunday vaqtlaridan keyin uyga qaytishning oʻzi ham gʻalaba edi.

o'tin etagida yashil formadagi bir bola bilan tanishganman, kichkina edi men, ularning ukasi — otasi bilan stadionga borar edi, lekin ota "yo'q" deb oldi, chunki ishlari bor edi. bola esa butunlay yolg'iz chiqib ketdi, o'tinlar orasida, nonni ham unutmagan. keyinchalik eshitdimki, u ozgina maydonga yaqinroq turib, g'alayonni ko'rgan ekan. keyin eshitaman: "shuningdek, kelganda usha yerda..." — mening yoshligimdagi chempionlik mana shu edi, yolg'iz bola uchun ham xursandlik bo'lishi mumkin edi. endi eslayotganimda, ko'zlarimning oldida — yashil forma bilan o'rmonlarga qochib ketgan bolaning o'zi.

Qani endi, oʻylab koʻramiz... 1966-yil va hozirgi jamoa oʻrtasida qanday farq bor? Oʻsha vaqtda yashil forma bilan yurganlar uchun chempionlik deganda, bu narsa endi qoʻlga kiritadigan "omad" yoki "poytaxtda gʻoliblik"dan koʻra koʻproq — oʻzlariga nisbatan imon edi. Ular uchun chempionlik gʻalaba emas, oʻzlarining yuraklarini himoya qilish edi. Chempionlikni olish uchun ular qattiq ishladilar, oʻrmonlardagi kechalarni eshitib, nonni oʻrmonda boʻlishdi, ularning ortidan qolgan sehr shunchaki "yuqoriga chiqish" emas, balki ichki kurash edi. Endi esa? Qanotlilar yaxshi oʻynamaydi degan gaplarga qaramasdan, yurakdagi imon hali ham oʻsha vaqtlardagidek — lekin endi unga qarshi turadiganlar koʻproq. Xursandchilikning oʻzi endi stadionga kelish yoki bayramli mahalla uchun moʻljallanmagan, aksincha, bu koʻproq "reklama"ga aylandi. Ular uchun chempionlik endi sovrinlar, obroʻ, ijtimoiy tarmoqlardagi postlar boʻlib qolgan. Lekin bir narsani aytay — oʻsha vaqtlardagi bolalar oʻyinni tinglash uchun sumkani quchoqlab olishar edi, endi esa kimdir oʻyinda xatoga yoʻl qoʻyganda tikilib ketadi. Oshkor! 1986-yil yozida ota-onang bilan oʻtin etagida nonni boʻlib berishing va otaning "sport radio"dan kelayotgan ovozni eshitishing — mana buni endi kamdan-kam koʻramiz. Ularning qiyinchiliklariga qarshi kurashlari endi "oq qogʻozlar"dan koʻra koʻproq oʻz ichidagi kurash edi. Ular uchun chempionlik bu faqat gʻalaba emas, balki oʻzlarining "yashil forma" ichidagi sehr edi — uning ichida xalq oʻzining barchasi bilan boʻlgan.

Oʻsha yillarni oʻrganib oʻtirganman. Xotiramda abadiy qolgan vaqtlar — 1986-yil yozidagi oʻtinlar orasidagi non bilan sayilgandek. Ota-onam bilan kelganmiz, "sport radio"dan kelayotgan ovozni eshitib turardik, uning orqasidan yashil forma bilan yurganlar haqidagi hikoyalarni tinglardim. Qani endi, oʻshanda nonni boʻlish uchun sumkani koʻtarishning oʻzidayoq qiyinchilik edi, endi esa… shunchaki "xalqning ruxi"ni eslayman. Mening bobom ham shu formasizlar orasida edi — oʻtinlarni kesib, yashil rangni qoʻllab-quvvatlab yurgan. Uning soʻzlarini eslayman: "Sening uchun chempionlik bu faqat maydonda gʻalaba qozonish emas, bu — yurakdagi eʼtiqod". Endi esa oʻgʻil bolalarning yolgʻiz oʻtinlar orasidagi kechalari haqidagi hikoyalari mening yoshligimdek eslarimga takrorlanadi. Bu sehrni davom ettirish uchun kimdir yangi avlodlarga yetkazishi kerak. Chunki ular ortidan qolgan narsalarni toʻgʻri anglashlari lozim.

Qani endi, shunday gapirgandan soʻng menimcha — bularning barchasi yaxshi, lekin "yashil forma" haqidagi bu sehrga nima deyish mumkin? Sizning ota-onangizlar ham oʻtinlar orasida non boʻlardi deb oʻylasam... Qani, menimcha, hozirgi kunda bunday narsalar yoʻqolib bormoqda. Chunki endi har kim uchun chempionlik — bu faqatgina oʻyin tugagandan soʻng qanchadan-qancha laqab va reytinglar bilan e’tirof etilgan boʻlishdir. Menga qiziqarli fikr keldi: 1966-yil va hozirgi jamoa oʻrtasida haqiqatan ham farq bor — ular chempionlikni oʻzlarining ichki kurashining bir qismi deb bilardilar, endi esa ularni koʻproq tashqi omillar (reklama, sotsial tarmoqlar, obroʻ) avvalgidan koʻra koʻproq egallab olgan. Nega shunday deyman? Chunki hozirgi kunda oʻsha oʻtinlar orasidagi yolgʻiz bola kelajakda oʻz formasini ushlab qolishi mumkinmi, yoki u ham boshqa barchadek oʻyinga nisbatan oʻzgartirilgan yondashuvni qabul qiladi — masalan, yuzlab sharhlar ostida ishlashni boshlaydi? Qani, menimcha, bunga javobni topish vaqtidir.

Ochigʻini aytaman — mening buvam ham o'tinlarni kesar, yashil forma bilan yurgan edilar! Bir kuni qishda ular non olish uchun shaharga ketganlar, yoʻlga salginar ekan, qoʻngʻir ayiq bilan uchrashib qolishadi. Ayiq yashil formani koʻrib: "Bolaq, shu jamoaning muxlisisanmi?" — deb soʻraydi. Buvam esa: "Yoʻq, men usha yigitlar bilan birga oʻrmonda non yeyapman!" — deb javob beradi. Ayiqdan keyingi hayoti davomida uning ortida boʻshnonlar qolib ketgani uchun endi u oʻz formasini ozgʻinroq kiyadi — shu sababdan men ham yangi kostyumda stadionga bormoqchiman, oʻpka boʻshligʻiga mos keladi! 🤣 Oramizda gap shundiki — hozirgi vaqtda oʻsha oʻtinlardagi nonni boʻlmasang, albatta, oʻsha yumushchancha muhabbat yoʻqolib qoladi!