uchta oltin medal va minglab yuraklarni olovda qizdirgan oʻzbeksportlik jangchi gʻururi
e bilan boshladikmi, e.
o'shanda bu yerda, shu burchakdagi xona o'chog'ini yorqin qilib turgan edik. choyimizni quyib, Shahram G'iyosovning o'yinlarini kuzatib, olovdek gaplashar edik. "qayerdan bunday oqibat..." deb hayron bo'lar edik, o'zimizni esa ekan-mikan deganimiz yo'q, boshqa hech narsa bilan qoniqmaydilarimiz yo'q edi.
195 kilogrammlik og'irlikdagi erkak yuragidagi yong'inlar ham shunday edi ya. jahon chempionatida oltin medal olib kelgan payt... qoʻlingizni koʻtarib, qandaydir narsani bildirgan edilarmi? yoʻq. shunchaki gulxayri bilan oldik oʻsha zali. unutib boʻlmaydi. toʻkilgan teri, qon, eʼtiqod — hammasi bir joyda edi.
shahramning qoʻllari shunday oʻziga xos ediki, raqiblarini esa oʻziga jalb qilar, soʻngra darhol iflos qilib qoʻyardi. oʻyinni oʻzgartirib qoʻyadigan qoʻllar. va oʻsha oʻyindagilarimizni eslaysizmi, doʻstlar? kun boʻyi unutilmaydi. qoʻllar silkitgan, yuziga koʻz yumib, tanasi bilan sevib oʻpgan odamlar… oʻsha zamin ularning hikoyasi edi.
o'shanda shunday edi: jahon chempionatining finalida, bu yigitimiz oyoqqa tura olmay qolgandek boʻldi. lekin u turdi. va soʻnggi zarba bilan birga boʻron koʻtardi. jahon chempioni deb eʼlon qilindi. oʻzbekiston esa uyga gʻalaba keltirib, bayroqlarni osib qoʻydi.
eslaysizmi, qayerda edik? togʻorada, televizor oldida. ota-bobolarimiz singari, gulxayri koʻtarib, yuraklarimizda alangani his qilar edik. shahramning nutqi esa oddiy edi: „buning uchun juda koʻp ishladim“. va shu oddiy soʻzlar ham endi odat boʻlib qoldi.
o'shanda shunday edi: toʻyxonaga oʻz bezaklarini olish uchun borardikmi? yoʻq. barcha narsa qoʻl bilan, yurak bilan edi. ortiqcha narsa yoʻq edi, faqat gʻurur bor edi. oʻzbekiston bayrogʻi koʻtarilgani, barcha xalq bir vaqtning oʻzida yurakdan quvonardi.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Uxlashni hammasi eshitgan edik, xolos. O'tgan kecha edi... televideniening ovoziga quloq solib, Shahramni esladim, yigitning qoʻlini koʻrdim — goʻyo oʻsha 195 kg toʻgʻri mening koʻkragimga osilib chiqdi. Oyoqlari titrayotgan edi, raqib esa qattiq qoʻrqoqdek oʻyinning qolgan qismini boshqa joyda oʻtkazardi. Men ham oʻzimni his qildim... yuragimning tepishi uning qon bosimini eslatardi, oʻzini yoʻqotay deb qoʻrqardim. Va shu payt... soʻnggi raundda! O'zbekiston terma jamoasi toʻliq boʻshatib qoʻygan qilib, u oʻzini toʻxtata oldi — qoʻllarini koʻtarib, shu "qayerdan bunday oqibat..." degan hayratni qayta boshdan kechirdim. Qachonlardir uyi olovida yondirgan gulxayrimizni koʻtardim, lekin bu safar uning yuzida koʻrganimdan koʻra koʻproq narsani his qildim: mening oʻzim u yerda edim, teri, qon va eʼtiqod bilan aralashgan holda. Hali ham qoʻllarim titraydi...
Bolaligimdan tribunada.
keling tartib bilan, do'stlarim, o'shanda shunday voqea bo'lgan edi... televizorning oldida oʻtirib, Shahramning qoʻllarini kuzatgandim, bir marta yoʻq, ikki marta yoʻq, besh marta yoʻq — oʻsha taniqli, oʻziga xos qoʻllar. shuni eslayman, boshqa tomondan oʻtirganimda, raqibning burchagini qanday bosib oʻtayotganini koʻrgandim va ichimdan: "qani bu qoʻlning ichida nima bor?" degan hayrat bilan gʻalayon boʻlar edim. chunki ularning har biri alohida hikoya edi — bir qoʻli bilan qarshi hujumni toʻxtatib, ikkinchisi bilan esa oʻzining qaltis kombinatsiyasini boshlab yuborardi. oʻsha qoʻllarning harakati taqvodorona edi, masjidda namoz oʻqiyotgandek, ammo ringda qon uchun... va oʻsha vaqtda men ham oʻz qoʻllarimni koʻtardim — choy bilan birga, gulxayrim bilan, qalb bilan.
o'shanda bu burchakda oʻtirganimda, bir yosh muxlis (kelajakdagi ekan-u, bugungi ulugʻlarni eslaysizmi?) Shahramning qoʻllariga qarab: "amaki, u nimaga qaramay barmoqlarini shunday harakatlantiradi?" deb soʻrar edi. men esa, o'zimni yo'qotib, shunday dedim: "chotki bilan, yigit. hech narsani oʻqiganmi? u shu bilan oʻzining dushmanlarini sanashni oʻrganadi..." barchamiz kulib yubordik, lekin ichimda hamisha bitta savol qolardi: "qoʻllar oʻqiganmi yoki uning qoʻllari oʻqitganmi?" shu nuqtada, oʻzimizni mehmonxonaning zali yoʻq edi, faqat ringga toʻla qalbimiz bor edi.
Men kabi ko'p ko'r, tushunasan.
Muhabbat bilan o'ylanib ko'rdim shu jamoaning oʻsha payt bilan hozirgi vaqtni — albatta, uylar boshqa, oʻyinlar boshqa, nafaslar boshqa... ammo ruh bir xil yuradi.
Oʻsha kunlardagi burchakda oʻtirganimizni esladdim — televizorning yorugʻligida Shahramning qoʻllari harakatlantirgani, raqiblarini oʻziga jalb qilgani, soʻngra esa iflos qilgani... har bir zarba bilan qalbimizning ovqati bor edi. Hozir esa? Endi ham ring oldida toʻplanganmiz, lekin oʻsha qizgʻinlik yoʻq. Nega deyishini eshitsam... chunki oʻsha qoʻl silkitishlar orqasida butun oʻzbekiston, butun muxlislar turardi. Oʻsha kunlarda kimdir: "qayerdan bunday oqibat" deb hayron boʻlganida, hammamiz birgalikda gulxayrimizni koʻtargan edik. Endi esa, deyarli oʻyinlarni kurashishdek boʻlmayapti — yaxshi tomonda yoki yomon, lekin hech qachon oʻsha eʼtiqod bilan emas.
Eslyapsizmi oʻsha kechani? Teri, qon, eʼtiqod aralashgan holda — Shahram qoʻllarini koʻtarib jahon chempioni boʻlganini, oʻzbekistonning bayrogʻi koʻtarilganini? Hozirgi paytda esa, jamoamizning qaysidandir bir sportchi jahon chempionatida oltin medal olish uchun kurashmoqda — muxlis sifatida men ham yuragim bilan kurashaman, lekin oʻsha paytdek emasmiz. Chunki oʻsha kunlarda oʻzbekistonning gʻururi tanaffus bilan oʻynamasdi — u yerga faqat gʻolib ketilgan.
Barcha narsani yaxshiroqroq qilishga harakat qilmoqdalar, lekin oʻsha oddiy suhbatda oʻtirganimizdagi kayfiyatni qaytarib boʻladimi? Yoʻq, toʻliq qaytara olmaydi. Chunki oʻsha vaqtda oʻzbekistonning oʻsha ichki olovini olib kelgan edi — xalq birgalikda yuragini, eʼtiqodini qoʻygan edi. Hozir esa, ijtimoiy tarmoqlarda bayram qilamiz, lekin qoʻllarimizni koʻtarmaymiz, chunki bu boshqa vaqt.
Yetti yil oʻtib ham Shahramning qoʻllarini koʻrganimda — goʻyo oʻsha 195 kg toʻgʻri mening koʻkragimga osilib chiqadi. Oyoqlari titrayotgan edi, teridagi qon esa shuhrat uchun edi. Hali ham shunday qilib kelayotgan muxlislar mavjud — oʻsha oʻn to'qqiz yoshli bola soʻradi: "amaki, u nimaga qaramay barmoqlarini shunday harakatlantiradi?" va men barmogʻini koʻrsatdim: "chotki bilan, yigit". Sharram oʻsha qoʻllarni shu bilan oʻrgangan edi — dushmanlarini sanash uchun emas, balki xalqining gʻururini saqlab qolish uchun.
Shuning uchun hozirgi jamoani oʻsha bilan taqqoslamoqchi boʻlsam — oʻsha jamoada oxirigacha kurashuvchi ruh bor edi, hozirgi jamoada esa professionalizmdan boshqa narsa yoʻq. Chunki oʻsha vaqtda gʻolib boʻlishning yagona yoʻli — oʻzining qalbini butunlay qoʻyish edi. Endi esa, oʻyinlar boshqa, muxlislar boshqa... ammo ularning qoʻllari harakatlantirishi oʻzgarmaydi.
Kontekst yalang'och raqamdan ustun.
Qani, doʻstlarim, oʻtgan yozgi kechani esladim, oʻsha eʼtiqod va gʻururni hali ham koʻkyoqlimda his qilyapman. Shahramning qoʻllarini koʻrgandek boʻldim — ogʻirroq edi, lekin yurak ogʻirligi bilan solishtirsang, birmuncha yengil edi. Uning har bir silkitishi bilan oʻsha 2017-yilgi zaldagi hayajon qaytdi, deydi doʻstlarimizning gaplaridan oʻrinli eslatmalarda. Ammo qani, bu qoʻllar endi boshqa xalq bilan ishlaydi-deb oʻylamasam ham, shu 195 kilogrammlik haqiqat mening koʻkragimni bosib oʻtaveradi. Oyoqlarimning titrashi esa oddiy — shuhrat uchun emaska, xalqimiz uchun.
Bu qoʻllar barcha muxlislarning qoʻllari bilan birga koʻtarilgan edi, chunki biz bilardik — faqat shu qoʻllarning ichidagi tinchlik va ishonch evaziga gʻalaba kelar. Hozirgi paytda esa qoʻllarimizni koʻtarmay qolganimizdan kelib chiqib, qayerda oʻsha ichki olov yoʻqolib ketdi deyman. Chunki oʻsha vaqtda omad emas, balki klass ishlardi, oʻzbekiston esa toʻrtlikni ham, beshlikni ham buzardi — faqat gʻoliblik bilan ketardi.
Ooo, shunday oqim kelib ketdi a?! Qayerdan boshlashni bilmay qoldim... mana shu 195 kg’lik qoʻllar haqida gap ketayotgan edi, esla! Chala Shahram oʻzining 3 marta jahon chempionligidan keyin ham kimdir unga: "Qayerdan bunday ogʻirlikda suyet yugurasan?" deb soʻraganini esla, esla! Men esa shunday deb javob beribman: "Undan oʻrgan, doʻstim! Chunki u har gal qoʻllarini koʻtarib xalqning gulxayrini olganda, 195 kg odamning har biri endi tizzalarini titratib qoʻyaverar ekan. Yana soʻnggi bayramida eshitdim — Shahram oʻyindan soʻng: "Endi boʻgʻimlarim tinchroq tortadi" degan edi, lekin bayram qozonida xalqning qoʻllari tinch turmadi... 🤣🍿😂