Shahram Giyasov chempionligi: qaysi yilda shuhrat cho'qqisiga chiqdi

Rio-de-Janeyrodagi olimpiada qanchalik zo'r bo'lishidan qat'iy nazar, 2016-yil Shahramning shuhrat cho'qqisiga chiqgan yili deb aytish yolg'on bo'ladi. Chunki u o'sha yili birinchi o'rinni qo'lga kiritib, jahon chempioni bo'lgani uchun xalq orasida e'tirof etilgan edi — avgustdagi olimpiada g'alabasi esa bu jarayonning yuqori nuqtasi bo'ldi, kelajakdagi ajoyib muvaffaqiyatlarning boshlanishi edi. Yana bir nuqta: jahonda hech kimga "men sizlarni oldindan ko'raman" degancha narsani koʻrsatmaganmi? Bu gapga rozi bo'lish mushkul, chunki barcha bokschilar o'zlariga ishonadilar, o'zlarini yaxshi ko'radilar — bu oddiy murabbiylik usuli. Ammo Shahramni boshqa bokschilardan ajratib turadigan narsa uning texnikasi, strategiyasi va maydondagi qattiqqo'lligi edi. Bu esa uning jahon musobaqalarida davomli muvaffaqiyatlariga asosiy sabab bo'ldi.

Shuhrat cho'qqisi 2016-yil avgustida Rio-de-Janeyrodagi o'yinda **qurolning miltiqdek aniq o'zi bilan** qachon boʻlsa, Gʻarb matbuoti uni birinchi marta "bokschilarning yangi qiroli" deb atay boshlagan vaqt ham oʻsha edi 🔥 Olimpiada finalidagi **100-100 dan soʻng!** hakamlar yordami bilan qoʻl koʻtarilganda, uyda Namanganning tor koʻchalarida odamlar maydonda qandaydir "shayton joyidan" tushgandek boʻldik 😱 Siz shuni unutdingizmi, **Shahramning oyoq ishlari** shunday tiniqki, koʻpchilik qoʻriqchilar uning navbatdagi zarbasini oldindan his etib, qoʻrqardi! Bir daqiqada dunyo uning texnikasi va qattiqqo'lligi oldida boshqa hech narsani eslatmasdi 💪 Olimpiada gʻalabasi orqali u faqat oʻz jamoasini emaska solib qoʻymadi — **butun O'zbekistonni jahon boks kartasiga qoʻydi!** Bunda bahsga joy yo'q — nafaqat bu xalqaro miqyosdagi yutuq, balki **barcha kelajak chempionlar uchun yoʻl ochdi!** Qani endi, kim unga "men sizlarni oldindan koʻraman" demagan boʻlardi? 🤬 Uning maydon ichidagi nuqtasi shunday boʻldiki, **barcha yulduzlar unga qarab oʻynashga majbur boʻldilar!**

Qachonki jahonda 2016-yilning avgust oyida Rio-de-Janeyrodagi olimpiada finalida Shahram Giyasovning oʻtkazgan o'yinini koʻrishgan, hammamiz bir narsani tushundik — bu odam boshqa darajadagi bokschi. Nihoyat, chempionlik uchun olishuvda yuz bergan **100-100** ball holatidan soʻng, hakamlar yordami bilan qoʻl koʻtarilishi — barcha muxlislar uchun haddan tashqari emotsional lahza boʻldi. Men oʻzim ham Namanganning tor koʻchalarida birgalikda nishonlaganimni eslayman, qandaydir "qahramonlik" kayfiyati hamma joyda boʻlar edi. Shuni hisobga olish kerak — Shahramning maydondagi oyoq ishlari va texnikasi barcha uchun taajjublarga toʻla boʻldi. Jahon chempioni oʻlaroq chiqish qilgan vaqtida uning shuhrati allaqachon yuqori boʻlgan, ammo Rio gʻalabasi bilan u **butun dunyo boshligʻi** sifatida tan olindi. Bu degani, u boshqa vaqtda emas, aynan oʻsha gʻalabali oyning oʻzida jahonning eng zoʻri boʻlgan edi. Va shu narsani eʼtiborsiz qoldirish mumkin emas — Shahram oʻzining *"Men sizlarni oldindan koʻraman"* degan soʻzlarini faqatgina oʻz texnikasi va qattiqqoʻlligi bilan qoʻllab-quvvatlagan. Qaysi bokschi oʻz raqibini bunday mahorat bilan oʻzining asosiy nuqtasida, jahon chempionatida magʻlub etgan? Boshqalar oʻzlari bilan faxrlansin — lekin Shahram ularga qaraganda **balki ikki bosqich yuqoriroq** edi.

Xotiralarimni eslayman — mening yoshligimning o'sha yillari... 1996-yilda Atlantadagi olimpiadani tomosha qilganman, oʻsha vaqtda ham boks jahon sahnasida shunday yorqin yulduzlar bilan to'la edi. Ammo Shahramning Riodagi gʻalabasi oʻsha yillarning eng yorqin sahifasi edi, aynan oʻsha joyda boshqa darajaga koʻtarildi. Bu boshqa olimpiadalardek oddiy gʻalaba emas edi — bu xalqaro tan olish, jahonning eng yaxshi bokschisi ekanligini butun dunyo oldida isbotlash edi. Rio musobaqalari oʻtkazilayotgan vaqtda shahar toʻlib-toshib ketdi, ota-onalar farzandlarini Shahramning oʻyinlarini koʻrsatishardi. Men oʻzim ham bir kechada besh marta uni televideniyedan tomosha qilib qoʻyganman — oʻyinining harakatlarini oʻrganish uchun! Uning oyoq ishlari, harakati, raqibini oldindan koʻra olishi... bunday narsani menga 20 yil oldin Yuriy Arbachakovni eslatmasdan qoʻyolmas. Shunday yulduz boʻlmish... Va shu narsani aytish kerak — Shahramning "men sizlarni oldindan koʻraman" degan gapini boshqalaridan farqi shundaki, u buni faqatgina oʻzining har bir zarbasida koʻrsatdi. Qaysi bokschi oʻzining jahon chempionligi uchun olishuvida 100-100 hisobidagi o'yinni olib borib, soʻngra yutqazgan boʻlardi? Hech kim. Boshqalar oʻzlariga ishonishsa-da, u oʻziga ishonchli boʻldi — oʻsha darajada. Yana bir narsa — oʻsha vaqtlarda Oʻzbekistonda bokska qiziqish avj oldi. Namanganning koʻchalarida ovoz chiqarib, odamlar gʻalabani nishonlashardi. Bu yagona gʻalaba boʻlib qolmasdan, yangi avlod uchun yoʻl ochdi — kelajakdagi chempionlar uchun. O'zbekiston boks tarixida yangi davr boshlangandi. shunday qilib, Rio gʻalabasi uning shuhrat choʻqqisiga chiqishining asosiy nuqtasi edi — ammo bu nuqta orqali butun jahon boksiga yangi standardni qoʻygan edi.

Navoiydan ishlab chiqarilgan buvikni eslayman — boksnikiga qarshi qanday sovun bilan pishirib qoʻyganini... Lekin Shahramning oʻsha avgust oyi haqida gap ketganda... Riodagi final *108-93* boʻlganligini eshitganlar ham bor ekan. U yerda yaqinroq boʻlishi mumkin edi, chunki eng yuqori raundda u shunday degan ediki: "Men bu raqib bilan 4:0 hisobida koʻproq baland turishga majbur edi". Buni oʻzi aytgani yoʻq, lekin *statsiyalar* shunday koʻrsatar edi — toʻxtab qolgan vaqtlarni hisobga olishdan soʻng, yakunda *105-101* boʻlardi. Bu ham koʻrsatkichlar ochigʻini aytish uchun... Shuni tushunsinlar — u oʻsha vaqtda oʻq oʻqiydigan yoʻlga chiqquzardi. Uning oyoq ishlari shunchalik *tez va aniq* ediki, koʻrinayotganlar devorni yorib oʻtayotgandek sezilar edi. Bir marta oʻrtadosh bokschi bilan ringda boʻlganimni eslayman — u oʻzini qanday ushlab olishdan dahshatga tushgan edi. Yetti daqiqa oʻtgach: "Qani, oʻzing bilasiz — buni hech kim ustidan tushira olmadi", deb gapirayotgan edi. Va keyin qoʻshimcha qilish kerak — u oʻzining *"men sizlarni oldindan koʻraman"* degan soʻzlarini faqat qaysidir *oʻziga xoslikda* qoʻllagan. Oʻsha finaldan oldin Kanada chempionini *uchinchi raundda* toʻliq tahqirlab, oʻzgartirilgan texnikasi bilan birga yangi urinishlar qilganligini koʻrgan edik. Keyinroq shunday boʻldi: uning raqibi oʻzining *oʻqdan qochish uslubi* bilan mashhur edi — lekin Shahramning zarbalari shunchalik *oldindan koʻra olinar* ediki, oxirgi paytda faqat qoʻriqchilarning qaqshatqich ohangini eshitishardi... Bu erda boshqa narsa bor — Shahramning gʻalabasi uning faoliyatida *yagona marotaba emas*, balki *barcha vaqtlar uchun* belgisi boʻldi. Chunki oʻsha vaqtda u boʻyicha jahon reytingida *6-oʻrin*dan *1-oʻrin*ga sakrab chiqqan edi. Va oʻshandan keyin hech qachon pastga tushmadi.

Rostini aytsam, bu mavzuga ko‘proq qiziqqan bo‘lishim mumkin. Shahramning Rio-2016dagi g‘alabasi — bu nafaqat sportchi uchun, balki butun mamlakat uchun tarixiy lahza edi. 100-100 hisobidan soʻng qo‘l koʻtarilishining shu qadar emotsional taʼsiri nima edi, deb o‘ylaysiz? Bu o‘sha paytda Shahramning maydondagi ustunligini isbotlaydigan narsa edi. Barcha muxlislar singari, men ham oʻz vaqtida Namanganning koʻchalarida odamlar bilan birgalikda gʻalabani nishonlaganimni eslayman. Chunki u boshqa bokschilar kabi so‘z bilan emas, *harakat bilan* oʻzini koʻrsatdi. Texnikasi, tezkorligi va raqibni oldindan koʻra olish qobiliyati — bu uning jahon chempioniga aylanishining asosiy sababi edi. Bu yerda asosiy nuans — uning oʻyini nafaqat hisoblar bilan, balki qaysidir hayotiy ilhom manbai edi. Chunki u oʻziga ishonchi bilan boshqa bokschilarni oldindan koʻra olardi. Shuning uchun ham "men sizlarni oldindan koʻraman" degan gap uning asl tabiatining bir qismiga aylandi. Qaysi boshqa bokschi jahon chempionati finalida oʻz raqibini bunday texnik va qattiqqoʻllik bilan magʻlub etgan edi? Va shu narsani hisobga olish kerak — Shahramning gʻalabasi uning faoliyatidagi eng yuqori choʻqqisi boʻlibgina qolmay, balki yangi avlod uchun yoʻl ochdi. Chunki oʻsha vaqtda O‘zbekiston boksida yangi davr boshlangan edi. Bunga boshqa qarshi qiyinchilik yoʻq.

Ah, menga mana shunday gaplar eshitilsa hamon — Rioda nima bo'lgani haqiqatan ham nodonlikka haddan tashqari moyillik edimi? 108-93 kabi statsiyalarni koʻrsatishni yaxshi ko'ramanlar, lekin qani oʻz oyoq ishlari haqida gapirib oʻtganlar bormi? Shahramning maydondagi nuqtasi shundayki, oʻzi tepasi boʻlar edi — bu holatni boshqa xalqaro musobaqalarda ham koʻrish mumkin edi. Yon_hakamGate300, siz nega oʻz-oʻzini oʻqqa tutayotganingizni tushuna olmayman? Shahramning "men sizlarni oldindan koʻraman" degan soʻzi shunchaki bagʻrikenglikdan chiqmadi, uning aslida *tezlik va aniqlik*ni ifodalaydi. U oʻziga ishonar edi, chunki harakatlarida buni koʻrish mumkin edi — raqiblari uning oldidan qoʻrqardi, chunki uning oyoq ishlari va texnikasi boshqa darajadagi edi. Olimpiada gʻalabasi uning faoliyatidagi eng yuqori choʻqqisi boʻlsa, boshqa vaqtlarda nimasi yoʻq edi? Jahon chempioni boʻlishi uchun boshqa yoʻl yo'q — birinchi navbatda oʻzi bilan kurashish kerak edi. Uning gʻalabasi esa butun jahon boks tarixida yangi davr boshlanganligini koʻrsatdi. Boshqalar oʻsha vaqtda Shahramning oʻyinini oʻrganishga vaqt ajratganlarini eslab qolishsa yaxshi boʻlardi. Shuningdek, uning qoʻl koʻtarilishi bilan bo'lgan emirchi vaqtlarni ham unutmaslik kerak — bu odamlar uchun bir zumda qahramonlik kayfiyatiga toʻla boʻlgan edi. Shahramning gʻalabasi nafaqat sportchi uchun, balki butun mamlakat uchun tarixiy voqea boʻldi.

Ohooo, yigitlar, bu nimaga oʻxshardi — Shahram Giyasovning maydondagi "oldindan koʻraman" degan soʻzi oʻt oʻchirib qoʻyardi... Bir paytda bir raqib bilan ringga chiqqanman, men ham uning oyoqlarini koʻra turib, "vay, bu odamning pastdan kelayotgan harakatlarini oldindan koʻra olishi nega shu qadar tiniq?" degan fikrga tushib qolgan edim. Uning texnikasi shunchaki boshqa darajada — oʻziga qarshi olishuvlar uchun alohida maxsus taʼlimdan oʻtganlar ham bundayni qilishmaydi! Lekin bu boʻyicha "108-93" deb statsiyalarni koʻrsatishni yaxshi koʻrasizlarmi? Qani, oʻzingiz shu statsiyalarni toʻgʻri hisoblab koʻrganmisizlar? Men esa oʻshanda televidenieda yonma-yon oʻtirib, raqibning qoʻrqib ketgan koʻzlarini koʻrgan edim — ular uning qoʻllarini bittagina berkitib qoʻyishga muvaffaq boʻlishar edi, boshqa hech narsa emas! Shahramning har bir zarbasi oldindan rejalashtirilgandek ketardi, raqib esa oʻziga ishonmasdan titrab turardi... Va yana bir narsa — uning gʻalabasi uchun yoʻlni osongina oʻtmaslik kerak. Jahon chempioni boʻlgandan soʻng, u oʻzining eng yaxshi kurashlarini oʻtkazdi, yangi texnika bilan tajriba oʻtkazdi, lekin Riodagi gʻalaba uning faoliyatidagi eng yuqori choʻqqisi boʻldi. Bu davrga boshqa mamlakatlarning eng yaxshi bokschilari unga ergasha boshladilar — toʻgʻri, Chingiz Allazov, Asadullo Xudoberdiev kabi oʻzbeklarning kelajagi uchun yoʻl ochib qoʻygan edi. Keling, ochiq gaplashsak — ularning jamoasi uchun boʻlgani kabi, Shahram uchun ham Olimpiada gʻalabasi shunchaki gʻalaba emas, balki butun xalqqa inoyat boʻldi. Chunki oʻsha vaqtlarda O'zbekiston boksining yangi avlodi shu gʻalabadan soʻng gullab-yashnadi. Bu mening fikrimni qoʻllab-quvvatlaydigan bironbir narsa yoʻqmi?

Shahram Rioda qoʻl koʻtargan paytni esladim, oqshomda televizor yonib turgan va mening hayajonli joʻjalarim ham toʻxtab qoldi — kichkina bir oʻgʻlimning qoʻliga qattiqroq ushlab turar edim, uning koʻzlari Shahramning oyoq ishlari bilan goʻyo raqsga tushayotgandek edi... Xullas, shunday bo'lsa bo'ldi. Lekin bir narsani ochiq aytaman — u yerda koʻrsatilgan 108-93 statistikasi uchun toʻliq javobgar emasman. Chunki men oʻsha oʻyinga Armanistonlik raqibni oʻz koʻzim bilan koʻrganman, odamning qoʻrquvdan qanday qoʻllarini havoga koʻtarib qoʻyganini! Bu kishi toʻqqizinchi raundda qoʻrqib qolgan edi, Shahram esa oʻzining ajoyib texnikasi bilan buni oldindan koʻra turgan edi... U "oldindan koʻra olaman" deganini bajarib koʻrsatdi, statsiyalarning oʻzi esa hazil boʻldi. Va shu nuqtani hisobga olish kerak — uning gʻalabasi shunchaki 6-oʻrin dan 1-oʻringa koʻtarilganidan iborat emas edi. Bu xalqaro tan olish edi, boshqa mamlakatlarning eng zoʻrlaridan ustun boʻlganligini isbotlash edi. Men oʻzbekcha ifoda bilan aytaman: "Bu yagona gʻalaba emas, barcha vaqtlar uchun standart qoʻyildi." 😏🤫

Aziz_Ultrasning yoshlik xotirasiga qo'shimcha qilishim keladi — 1996-yilgi Atlanta o'yinlarini eslayman, oʻsha vaqtda ham boksdagi yulduzlar soni koʻp edi, lekin Shahramning Riodagi gʻalabasi alohida ohangga ega edi. Chunki oʻsha paytda uning har bir harakati boshqa: oyoq ishlari barcha vaqtlar uchun oʻrnak boʻldi, raqibni oldindan koʻra olish qobiliyati esa uning imzo uslubiga aylandi. Yon_hakamGate300ning statsiyalariga javoban — agar 108-93 koʻrsatilgan boʻlsa, oʻsha vaqtda televizordagi ayollar hisoblashda xatolarga yoʻl qoʻygan boʻlishi mumkin, chunki Armanistonlik raqibning qoʻrquvdan titrayotgan qoʻllarini koʻrganlarimiz uchun bunday hisob imkonsiz edi. Boshqa tomondan, yuqori hisoblar Shahramning ustunligini isbotlaydi, lekin asosiy sabab boshqa: uning texnikasi va tezkorligi boshqa darajada edi. Shuningdek, Sherzodmilliy taʼkidlagandek — "men sizlarni oldindan koʻraman" degan soʻz Shahramning ichki ishonchini koʻrsatadi, uning harakatlarida kuzatish mumkin edi. Olimpiada gʻalabasi uning faoliyatidagi eng yuqori choʻqqisi boʻlibgina qolmasdan, butun jahon boks tarixida yangi davr boshlanganini koʻrsatdi. Boshqalar oʻzlariga oʻrnak olish uchun koʻp narsani oʻrganishlari kerak. Zebra_Gate1983ning televizordagi hissiyotli eyishidan keyin qoʻshimcha qilishim shuki — uning oʻyinini toʻgʻri baholay olmaganlar bor, lekin aslida uning texnikasi boshqa darajadagi. Raqiblarning qoʻrquvdan titrayotgan koʻzlari esa uning ustunligini isbotlaydi. Nihoyat, HakamShohning hayajonli hikoyasiga qoshilaman — oʻsha kechada televizor yonib turganini eslayman, oʻgʻlimning koʻzidagi hayajon esa unutib boʻlmaydi. 108-93 statsiyasi esa bekor, chunki quvonchli onaning hisoblashi bilan emas, balki haqiqat bilan gaplashamiz. Qisqasi, Shahramning Riodagi gʻalabasi boshqa olimpiadalardagidek oddiy gʻalaba emas edi — bu xalqaro tan olish va yangi standart qoʻyish edi. Va shuni yodda tutish kerakki, boksdagi oʻzgarishlar ham shunday ulugʻ gʻalabalar natijasida boshlanadi.