O'tgan asrning afsonasi o'zbek futboliga qaytib kelmoqda
qani endi, o'sha vaqtlar nechog'li aslida... yuqori o'rindiqda o'tirar edim, shu futbol kiyimidagi qizil-oq chiroyli jamoamizni tomosha qilar edim, ko'zlarim yoshligimda qandaydir quvonch bilan yonib turar edi. nima joydan bilaman, azizim, o'sha 1994-yil... vaqt o'tdi, lekin u his-tuyg'ularimizni bir lahzada qaytarib keladi. qizg'in uylar, qo'shiqlar, ota-onalarning norozi ko'zlari ostidan qochib uylariga yetkizib beruvchi jamoamiz — ha, hozir ham xotiramda o'yinga chiqish oldidan mayo ustidan kiyadigan qizil-oq shlyapaning bekinishi bilan boshlanadi. bu mening asosiy memorialim. va menimcha, sizlar uchun ham shunday, yoʻqligini ayta olmayman.
O'shanda maysalar ko'karib turardi ⚽
Sanamjon, tilamki, o'sha 94-yil may oyida otam bilan Tashkentga safar rejalashtirgan edik, ne'mat, choyxonada futbol bo'lishi mumkin edi. Onam rozi bo'lmadi, "qayerga ketaysan qizcha kun ora" deb qizaribdi. Meni esa butun hayotimda birinchi bor shunday yurak darajasida qo'zg'aldi: kechasi uyqusizlik tortdi, ertasi kuni ertalab avtobusda jami 3 soat davomida jamoamizning orqa tomondan boshlanadigan "Qizil-oq qanotlar" qo'shig'ini aytib chiqdik. Stadionga yetgunimizcha shlyapa birinchi marta boshimga tegdi — u osha vaqtda tana maydonchasiga o'xshardi, lekin mening uchun u boyning tilla toji edi.
Ooo, o'zim ham shunday yodimda buni... osha vaqtlardagi olcha daraxtli yo'llar, futbol maydonchasi bo'lgan qishloq o'rtasida yurgan edim, jamoamizning shlyapasini esa onam tikkan edi — deyarli 10 yoshimday. Ota-onalarimizning masxara qilishlariga qaramay, shu kichik qizil-oq mato kiyib, stadionga yashirincha kirganman... endi eslay turibman, maydonni ko'rgach, qandaydir ajoyib quvvat paydo bo'lgan edi, sonim dard qilmasdi hatto...
Bolaligimdan tribunada.
O'sha 1994-yilgi jamoamizni endi ko'rish oson emas — vaqt o'zgarib, futbol ham o'zgardi, lekin his-tuyg'ularimizni hech narsa almashtira olmaydi. O'sha qizil-oq shlyapalar endi boshqa yo'lda tikiladi, maydonlarga esa sun'iy chimlar kelib chiqdi, stadionlar yaxshilandi. Ammo aslida, asosiy narsa o'zgarmadi: biz hali ham o'zimizniki uchun yuramiz, o'zimizniki uchun hayajonlanamiz.
O'sha vaqtlardagi futbolchilardan ko'plari endi murabbiylar sifatida ham davom etyapti — Buzrukxo'jayevlar, Qosimovlar, Azizovlar... Ularning o'yinlariga qaraganda, hozirgi jamoamizning o'yin uslubi boshqa bo'lib qolgan. Ammo mening uchun asosiy narsa — yurakdan o'ynash. O'sha vaqtlardagiday ochkolar, gollar uchun kurashish emas, balki xalqning o'zi bilan birga bo'lganlik hissi edi asosiy omil. Endi esa bu his-hissalarni chiqindixonalarda topib bo'lmaydi.
O'sha 1994-yilgi jahon chempionati o'yinlarida o'zimizniki ifodalovchi maydonda quvib yugurganlar — endi ularni aks ettiradigan jamoalar yangi avlod bilan o'rin almashtiryapti. Va bu yaxshi, chunki har avlodning o'ziga xosligi mavjud. Ammo aslida, bizning asosiy merosimiz — bu qadriyatlarimiz, bu e'tiqodimiz, bu samimiyatimiz.
Menimcha, o'sha jamoani hozirgi jamoamiz bilan taqqoslaganimda, asosiy farq — bu vaqt va tajriba. O'sha vaqtlardagi futbolchilar uchun futbol hayotning o'zi edi, endi esa u hayotning bir qismi. Ammo ikkalasi ham bir xil narsani ifodalaydi: muxlislar sifatida biz hali ham birgalikda, birdamlikda yuramiz, klubimizga bo'lgan muhabbatimizni hech narsa almashtira olmaydi.
Har turda o'z jadvallarimni yuritaman 📊
Qani turing, o'sha vaqtlar... mening shahrim Farg'ona, qishloqda yashar edik, futbol maydoni deyarli har kuni qizg'in edi. 1994-yilning may oyida jamoamizning oʻyinga chiqish oldidan kiyadigan qizil-oq shlyapasini onam tikib berdi — matoning oʻzini esa qishloqdagi doʻkondan olib kelgan edim. Ota-janobimdan yashirincha qilingan, chunki uyga kelib "nima bu goʻyaki" deb qizgʻanardi.
Stadionga borishga yoʻl yoqmay qolganda, jamoamizning shlyapasini kiydim va yaqin atrofdagi tepalikka chiqib, radio orqali oʻyinni kuzatib turdik. Eshitishimizcha "Qizil-oq qanotlar" qoʻshiqlari aylanardi, ammo men uchun ularning ohangi qandaydir alohida edi — qoʻlimni koʻksimga qoʻyib, yuragimning tebranishini his qilar edim. Oʻshandan beri futbol hech qachon shunday boʻlmagan.
Hozir ham u mayo ostidagi shlyapa eshitganda, koʻzimning oldida o'sha qishloq koʻchalari, otamning qoʻlidan ushlab olib borayotganim payti, ovozida kuylanadigan qoʻshiqlari tilga tushadi. Qizigʻi shundaki, shu shlyapa bilan keyingi yili maktabimizda oʻtkazilgan turnirda gʻolib boʻlgan edim — kabi qilib maydonga chiqdimmi, butun jamoamiz qichqirardi: "Bu boshqa! Bu o'sha shlyapa!" Ha, yoʻq, endi asl narsa boshqa, lekin hislarimiz hali ham osha paytdagiday!
O'zimizdan yuz o'girmaymiz.
Xo’sh, aytay deb o’yladim-ku, bir choy ichib olish mumkinmi, ozgina o’yinda? Man shunday qishloqdagi yomg’irdan sug’orma maydonni xotirlab qolaman — barcha odamlar shlyapa kiygan, like chiroyli qizil-oq choynakday. Keyin bir necha soat oʻtib, 94-yil may oyida jamoamizni O‘zbekiston terma jamoasi sifatida birinchi marta jahon chempionati finaliga olib chiqkanini eshitib yig’lay beraman — kuzning eshigi oldida, onamning qo’lidan ushlab qolganmancha.
Shlyapaga to’g’ri qiziqaman, lekin endi buning asosiy maʼnosi nimada? Qani, boshqa yechim yo’qmi? Bu yerda hammasi shu: otamning qoʻlidan ushlab olgan shlyapa, jamoamizning chempionlik koʻrinishi, radio orqali tinglab turganimizda yuragimning urganishi — hammasi bir joyda qolib ketdi. Menga bunga qarshi chiqish qiyin, chunki bu mening hayotimdagi eng katta memorial.
Parda tushdi.
Bu yerda faqat menla jiddiyman — u ham arang.
Qani endi, o'sha shlyapani hozirgi qizlarga kiyib berganimizda — "yana nima bu go'yaki" deb qizarishadi deb o'ylayman, o'zim ham avval shunday qilar edim! 😂 Ammo aytgancha, o'sha kunlarda shlyapa kiygani uchun otamdan yashirinish kerak edi, hozir esa Instagram Storiesga qoyishardi-ku, reytingim oshadi! 🍿