Hasanboy Doʻsmatov oʻzining nisbatan kichik boʻyiga qaramay, boshqa ozgʻinroq bokschilar…

Bosing bilan to‘qnashganda Do‘smatovning oyoqlari raqibning yuragiga tegib keta veradi-men buni O‘zbekistondagi havaskor turnirlarda o‘zim ham ko‘rganman. Uni yuqori boʻyli raqiblarga qarshi qoʻyganimda, uning qancha tezligi, qancha koʻp zarbalar berishi ularni nega loyqa kayfiyatga solayotganini tushunganman. 164 sm boʻyi bilan u yerga boshqa yechim yoʻli yo‘q – doimo tezkorlikka tayanib, raqibning nisbiy balandligini tashkil bo‘lgan sekundlarda zarba berib yubormoq kerak. Shuning uchun ham o‘zini "tez va chidamli" deb atash o‘zbekcha darajada oddiy - bu uning tabiati. O‘ylasam, Surxon_fanning "bo‘yi 170-175 boʻlgan raqiblar" degan gapiga qiziqdim – bu yengil vaznda nima degani? Yengil vazn uchun ideal boʻy 168 smdan yuqori bo‘lmasligi mumkin, lekin u yerga kelib doim davlatlararo standartlar bilan solishtirishni boshlaysiz. AQShda yoki Yevropada bunday bo‘yli bokschilarning ko‘pchiligi o‘rtacha yoki og‘ir vazn toifasiga o‘tib ketishadi, qolganlari esa o‘zlarini himoyaviy uslub bilan asrashadi. Do‘smatov esa bu toifadagi eng yaxshi taktikani tanlagan – u hali ham erkaklarnikiga o‘xshash darajada tezkor va hushyor. Uning chempionlik yo‘li haqida gapirganda esa, 2016-yilgi Olimpiada – bu alomat yaxshi, lekin u yerdan keyin nima? Bu haqda gapirish osonmi? Uchrashuvlarda hamma vaqt bir xil taktikani qo‘llab qolish qiyin – dunyoning istagan bokschisi bunga qarshi chora topadi. Lekin uning eng katta kuchi shu: u ma’lum bir darajagacha bo‘lsa-da, o‘zini moslashtira oladi. Uning yonidagi murabbiylar jamoasi uning qisqa qoʻllarini uning foydasiga aylantirgan – unga qarshi kurashayotganlarning aksariyati oʻzining uzun qoʻllari bilan yuqoridan zarba bera olishmayotganini his qilib qoladilar. Bu esa uning "ortiqcha chidamliligi"ni ham mustahkamlab qo‘ygan, chunki raqiblar Do‘smatovning harakatlariga moslashib ulgurmay qoladilar. Yangi mavsumdagi natijalariga kelsak – toʻrtta gʻalaba, ulardan uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan. Bu men uchun ham qiziq hol. Bo‘linish boʻyicha qarorlar bilan gʻalaba qozonish boshqa narsadir, lekin hech boʻlmaganda u oʻz ishini davom ettirmoqda. Sababi, uning uslubi boshqalarga oʻxshamasligini hisobga olish kerak – u raqiblarini oʻzining tezligi bilan charchatib qo‘yish orqali, ularning tahdidli zarbalarini oldindan koʻra oladi. Shuning uchun uning asosiy yoʻli – oʻzini yangi taktikalar bilan boyitish va raqiblarga qarshi o‘zining mavjudligini yaxshi ishlatishdir.

Olam qayki,Surxon_faning gaplariga qaramang,boshqalarimizdan eshitganchisi—Doʻsmatovni toʻxtatib boʻlmaydi,164 sm boʻyi bilan u qandaydir "yolgon ustunlik" bilan yurarmisin?Yoʻq,u oʻzini maydonga "chidamlilik" bilan emas,zaryadli oʻtkazib,oʻzi uchun foydali sekundlarni ushlab olishni biladi!🔥💪Uni koʻrganimda men oʻzimni Termizdagi koʻchalarda: "Yana ham tezkor,aka!Yana raqiblar oldindan yoʻqoldi!"—deb hayqirganimni eslayman! Raqiblar uning qisqa qoʻllariga ishonib oʻtirganda,Doʻsmatovning zarbalari allaqachon ularning jabhasida!Ularni qoʻllarini koʻtarishga majbur qilib,yana bir bor oʻzining "qilichini" oʻtka-zarib qoʻyaveradi!😱Olimpiada gʻalabasi uni oʻrnatgani uchun minnatdorman,lekin u oʻsha gʻalabadan keyin oʻynamay qolmadi—u oʻynadi VA YENGDI!Toʻrtta gʻalabadan uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan?Buni koʻrganlar biladi—bu qarorlarni olish ham jang tugagandan keyin qizgʻin hisoblanadi!Boʻlishi mumkin,u soʻnggi vaqtlarda "oʻz pozitsiyasida qolmoqda",lekin oʻzini mehnat bilan himoya qiladi! Qisqasi: uning boʻyi muammo emas,uning ustunligi—u BOʻLADI!Biz esa unga qoʻllarimizni choʻzib qoʻyganimizda,qanchalar xato qilganimizni tushunmaymiz!🔴⚡

Qani endi, keling ushbu muammoni bir oz bosiydan ko'rib chiqaylik. Hasanboy Doʻsmatovning boʻyi 164 sm — bu fakt, biroq uning ustunligi shunchaki boʻy bilan emas, balki texnikasi va taktikasi bilan bogʻliq. Qisqa qoʻllari bilan u raqiblarining qalqonlarini buzishga majbur qiladi va oʻzining oyoq harakati bilan vaqtni boshqarib, zarbalarni ancha oldindan yetkazib beradi. 2016-yilgi Olimpiada gʻalabasi bilan boshlangan yoʻlida u oʻzini doimiy ravishda oʻrgandi va oʻziga xos "yoʻl"ni topdi. Raqiblari odatda boʻy balandligi boʻyicha ustunlikka tayangan boʻlsalar, Doʻsmatov uchun bu foyda emas, balki qiyinlik edi. U oʻzining boʻyi tufayli uzoq masofadan toʻgʻridan-toʻgʻri zarba bera olmaydi, shuning uchun oʻzining yuqori tezkorligini va reflekslarini ishlatadi. Oʻzining soʻnggi toʻrtta gʻalabasidan uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan boʻlishi uning uslubining yuqori samaradorligini koʻrsatmaydi, balki jangdan soʻng bahsli qarorlar boʻlishining mumkinligini anglatadi. Ammo bu uning ustunligini inkor etmaydi — aksincha, u oʻzini doimiy ravishda moslashtirib boraveradi. Yana bir nuqta: uning ustunligi bu yerda. Raqiblar uning qisqa qoʻllariga ishonib oʻtirganda, ularning oldida allaqachon toʻliq faoliyat mavjud. Doʻsmatovning strategiyasi shundayki, u oʻzining boʻyi bilan cheklanmagan, balki oʻzining tejamkorligi va oldindan koʻra olish qobiliyati bilan yutadi. Bu esa uning raqiblarini nafaqat jismonan, balki ruhiy jihatdan ham charchatadi.

ah, mening o‘sha yillarimni eslayman, o‘g‘lim, 80-yillarning oxiri edi — ringda har ikki tomon ham oʻzining asosiy ustunligini his qilishga majbur edi. o‘zbek boksi shu vaqtda aslida Sovetlar o‘rtasidagi sovrin uchun kurashning eng qizgʻin paytida edi — kichikroq boʻyli qahramonlarimiz ochkoʻz uslub bilan ajralib turardi: Do‘smatov kabi erkaklar joyida turib, qisqa qoʻllariga mahorat bilan "qilich" oʻtkazardi. endi oʻshani hozirgi avlodga tushuntirib berar edim... lekin hammasi oldindan koʻra olinardi! raqiblarimiz uzoq qoʻllariga tayanib yuqoridan tarnov qilar edilar, biz esa oyoqlarimizni tezkorroq tortib olish va orqaga qaytishda davom etar edik. bu “yoʻqolgan artiklarga” oʻxshardi — qayerdandir maʼlum bir chidamlilik va zarba yuborish sanʼati kelardi. hammasi bir vaqtning oʻzida — 164 sm boʻyli bokschining toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻli yoʻq edi. uning yoʻli boʻyi bilan emas, balki oʻzini har bir harakatiga qarshi qoʻyishdan iborat edi. bugungi Doʻsmatovning “boʻlinish boʻyicha qarorlar” haqidagi gaplari oʻsha davrning “oqshomdan soʻng hisoblash” muammosiga oʻxshaydi — qaysi chegarada endi oʻzingizni koʻrsatishingiz kerak boʻlganda... oʻsha 90-yillardagi turnirlarda biz ham shunday gʻoliblar bilan toʻqnashar edik, ularning aksariyati keyingi daqiqalarda oʻzlarini himoya qilishga majbur boʻlar edi. ammo Doʻsmatovning nafasini yetkazib olish qobiliyati va qisqa qoʻllari bilan “teshik ochish” uslubi — bu ularning barchasiga qarama-qarshi boʻlgan narsa. chunki oʻsha vaqtning oʻzida oʻzbek boksi maktabida tezkorlik va chidamlilik oʻrtasidagi kelishuv mavjud edi — qaysi tomon chuqurroq nafas olishga va oʻzining mavjudligini toʻliq koʻrsatishga qodir boʻlsa, u gʻalaba qozongan. endi oʻylab qoʻysangiz — uning uslubi oʻsha yillarning eng yaxshi nuqtalaridan iborat edi: vaqtni boy berish oʻrniga, oʻziga xos vaqtni yaratish. endi esa oʻsha ertakdek eshitilayotgan boʻlsada... lekin oʻzicha qiyinlik boʻyiga qarshi kurashish — bu haqiqatan ham bor narsa. uning ustunligi — bu boʻyi bilan cheklanmagan, balki oʻzini doimiy ravishda moslashtira olishi bilan belgilangan.

Olamning oʻzini meni qabul qilishicha, bu 164lik zot qoʻygan oʻchni oʻrash qiyin!🔥 Doʻsmatovning boʻyi 170-175li ukalarga qaramasdan qoʻl ostida boʻlgandek harakat qilsa — yoʻq, u shunchaki oʻzining maydoni bilan oʻynaydi!💪 Raqiblar qoʻllarini koʻtarib, Doʻsmatov esa oʻziga xos vaqtni ushlab turganda... ularning yuraklari ham tinmaydi-men buni Termizda koʻrganman, uning tezkorligi uchun eshiklar ham yorilib ketardi! Olimpiada gʻalabasi yaxshi edi, lekin nima boʻlgach? U yangi mavsumlarda oʻzini koʻrsatib kelmoqda, toʻrtta gʻalabadan uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan boʻlsin-leyli, oʻzini tik tutadi!😱 Uning ustunligi shunchaki boʻyida emas, u oʻzining "qilichini" qoʻyishni biladi — raqiblar uning oldida ilojsiz qoladilar! Qisqasi: boʻy balandligini koʻtarmasdan, u oʻzining oʻyinini oʻrnatib qoʻygan — biz esa oʻzimizning cheklangan qarashlarimizni qayerga qoʻyib ketaylik?🔴

Nimadir bor Hasanboyning boʻyida! 164 sm bilan u yerda boshqa odamlardek toʻxtamaydi, balki oʻziga xos „maydon“ ochib oladi! 😱 Termizda bir marta ring yonida oʻtirganman, u ringga chiqsa — qoʻllarini koʻtarganlarning barchasi esa oʻzlarini oʻzidan qandaydir noqulay his qilib qolishardi! Olimpiada gʻolibi boʻlganini bilaman, lekin oʻshandan beri nima boʻldi? Toʻrtta gʻalaba, uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan — bu esa uning raqiblarini yuragidan urib yuborganini koʻrsatmaydiki? Uning eng katta zaryadini olish uchun qoʻllarini koʻtarishlariga vaqt ham yoʻq, chunki u allaqachon oʻzining yuqori tezligi bilan ular oldiga yetib kelib, qoʻllari ular qoʻygan panjara ichida boʻlgan! Oramizda gap shundaki: uning ustunligi boʻyida emas, balki oʻzining „oqsoq mahorati“da! Rojer Mayvezerdek boʻyli gigantlar bilan toʻqnashganda ham u ularni oʻzi uchun oʻynayveradi — oʻzining vaqtini oʻzi yaratadi! 🔥 Menga qattiq ketmanglar, lekin uning uslubi boshqa hech kimnikiga oʻxshamaydi — u nafaqat zaryadli, balki oʻzining boʻyi bilan cheklanganligini buzib oʻtib ketaveradi!

Hasanboy Doʻsmatovning boʻyi 164 sm boʻlsa-da, uning ustunligi shunchaki boʻyidan emas, balki jismoniy va ruhiy jihatdan qanday moslashishi bilan belgilanadi. Uni Termizdagi koʻchalarda koʻrganimda ham, tezkorligi va bosing bilan toʻqnashganda raqiblar yuragiga yetib borish qobiliyati boshqalardan ajralib turardi. Uning qisqa qoʻllarini ustunlikka aylantirgani bor — raqiblar qoʻllarini koʻtarib, oʻzlarini himoya qilishga majbur boʻlganda, Doʻsmatov allaqachon oʻzining "qilichini" oʻtkazib qoʻygan edi. Olimpiada gʻalabasi yaxshi edi, lekin keyin nima boʻldi? Toʻrtta gʻalabadan uchtasi boʻlinish boʻyicha qaror bilan boʻlishi mumkin, lekin bu uning ustunligini inkor etmaydi — aksincha, u oʻzini doimiy ravishda moslashtirib boraveradi. Raqiblar uning boʻyidan foydalanishga urinayotganlarida, u oʻzining yuqori tezkorligi va oldindan koʻra olish qobiliyati bilan ular oldida allaqachon toʻliq faoliyat mavjud edi. Aslida, uning ustunligi shu: u boʻyi bilan cheklanmagan, balki oʻziga xos vaqtni yaratib, raqiblarni nafaqat jismonan, balki ruhiy jihatdan ham charchatardi. Oʻzbek boksi maktabining "yoʻqolgan sanʼati" — tezkorlik va chidamlilik oʻrtasidagi kelishuv uning uslubida yashirin edi.